В 2027 году в Польше запланирован выход сборника прозы Александра Коротко «Бера и огурец» на польском языке. Перевод выполнила польский литературовед, переводчица, профессор Лодзинского университета Анна Беднарчик, которая также написала предисловие к будущему изданию.
Впервые книга увидела свет в 2018 году в издательстве «Саммит-Книга». В 2019 году вышло её украинское издание в переводе Юлии Дворецкой. В сборник вошли две повести — «Мася» и «Левицкий», новеллы и этюды. Все произведения объединяет Одесса — город детства и юности писателя, с его особой атмосферой, языком и характерами.
В предисловии к польскому изданию Анна Беднарчик обращает внимание на сочетание юмора, иронии и философских мотивов в прозе Коротко, сравнивает его произведения с рассказами Исаака Бабеля и рассказывает об особенностях перевода одесского языкового колорита для польского читателя.
Полный текст предисловия в русском переводе уже опубликован в разделе «Критика» на авторском сайте Александра Коротко.
Ниже публикуем оригинальный текст предисловия на польском языке.
Bera i ogórek – Przedmowa
Tom opowiadań znanego ukraińskiego autora Ołeksandra Korotki to niezwykle interesująca propozycja, ponieważ zapełnia ona lukę istniejącą w polskiej przestrzeni literackiej, stanowiąc dowcipne, a zarazem filozoficzne przesłanie skonstruowane na bazie opowieści o codzienności żydowskiego środowiska współczesnej Odessy.
Читать далее
Stanowi to znaczną odmianę w stosunku do publikowanych najczęściej tekstów poświęconych martyrologii narodu żydowskiego. Pod tym względem teksty Korotki przypominają bardziej znane czytelnikom polskim opowiadania Izaaka Babla, lecz nic bardziej mylnego – wprawdzie zbliżają je komizm postaci i sytuacji, wszechobecna ironia, jak również usytuowanie akcji opowiadań w środowisku odesskich Żydów, ale różnią się występującymi w tekstach ukraińskiego twórcy bohaterami, którzy nie mają nic wspólnego z półświatkiem bandyckim rządzonym przez Miszkę Japończyka, różni je czas – akcja toczy się współcześnie, z ewentualnymi reminiscencjami z sowieckiej przeszłości, a nie odniesieniami do przedrewolucyjnej Rosji.
Ponadto warto zwrócić uwagę na wplecione w opowiadania Korotki wątki mistyczno-filozoficzne, które nierozłącznie wiążą się z realiami życia bohaterów, wpływają na ich życie, często kierują podejmowanymi przez nich decyzjami, pomagają zrozumieć rzeczywistość, która przedziera się poprzez nierealne odczucia i przypomnienia, jak przez mgłę. W finale owa metaforyczna mgła zwykle rozwiewa się i wszystko staje się jasne. Sprzyjają temu odniesienia do realiów z życia bohatera danej opowieści. Jednak to odwołanie do innego, nierealnego, a może nadrealnego świata zawsze pozostawia trwały ślad w jego życiu.
Na szczególną uwagę zasługuje także niezwykły język tych opowiadań – żywy, z elementami kolokwialnymi i niezwykle odesski, mam tu na myśli zarówno odstępstwa od literackiego rosyjskiego, jak i wtrącenia z jidysz, a także wymyślony przez pisarza język, który pojawił się w tytułowym opowiadaniu. To właśnie język Bery i ogórka, odzwierciedlający kulturę opisywanego środowiska, sprawił tłumaczowi najwięcej kłopotu, stąd przypisy oraz zmiany, które z jednej strony pozwoliły przybliżyć wypowiedzi bohaterów Korotki odbiorcy polskiemu, а z drugiej uniknąć zbytniej polonizacji tekstu.
Анна Беднарчик — польская переводчица, литературовед, профессор Лодзинского университета.
Подробнее о сборнике «Бера и огурец» — на странице книги.