У 2027 році в Польщі заплановано вихід збірки прози Олександра Коротка «Бера і Огірок» польською мовою. Переклад здійснила польська літературознавиця, перекладачка, професорка Лодзького університету Анна Беднарчик, яка також написала передмову до майбутнього видання.
Вперше книга побачила світ у 2018 році у видавництві «Саміт-Книга». У 2019 році вийшло її українськомовне видання в перекладі Юлії Дворецької. До збірки увійшли дві повісті — «Мася» і «Левицький», новели та етюди. Усі твори об’єднує Одеса — місто дитинства та юності письменника, з його особливою атмосферою, мовою та характерами.
У передмові до польського видання Анна Беднарчик звертає увагу на поєднання гумору, іронії та філософських мотивів у прозі Коротко, порівнює його твори з оповіданнями Ісаака Бабеля та розповідає про особливості перекладу одеського мовного колориту для польського читача.
Повний текст передмови в українському перекладі вже опубліковано в розділі «Критика» на авторському сайті Олександра Коротко.
Нижче публікуємо оригінальний текст передмови польською мовою.
Tom opowiadań znanego ukraińskiego autora Ołeksandra Korotki to niezwykle interesująca propozycja, ponieważ zapełnia ona lukę istniejącą w polskiej przestrzeni literackiej, stanowiąc dowcipne, a zarazem filozoficzne przesłanie skonstruowane na bazie opowieści o codzienności żydowskiego środowiska współczesnej Odessy.
Stanowi to znaczną odmianę w stosunku do publikowanych najczęściej tekstów poświęconych martyrologii narodu żydowskiego. Pod tym względem teksty Korotki przypominają bardziej znane czytelnikom polskim opowiadania Izaaka Babla, lecz nic bardziej mylnego – wprawdzie zbliżają je komizm postaci i sytuacji, wszechobecna ironia, jak również usytuowanie akcji opowiadań w środowisku odesskich Żydów, ale różnią się występującymi w tekstach ukraińskiego twórcy bohaterami, którzy nie mają nic wspólnego z półświatkiem bandyckim rządzonym przez Miszkę Japończyka, różni je czas – akcja toczy się współcześnie, z ewentualnymi reminiscencjami z sowieckiej przeszłości, a nie odniesieniami do przedrewolucyjnej Rosji.
Ponadto warto zwrócić uwagę na wplecione w opowiadania Korotki wątki mistyczno-filozoficzne, które nierozłącznie wiążą się z realiami życia bohaterów, wpływają na ich życie, często kierują podejmowanymi przez nich decyzjami, pomagają zrozumieć rzeczywistość, która przedziera się poprzez nierealne odczucia i przypomnienia, jak przez mgłę. W finale owa metaforyczna mgła zwykle rozwiewa się i wszystko staje się jasne. Sprzyjają temu odniesienia do realiów z życia bohatera danej opowieści. Jednak to odwołanie do innego, nierealnego, a może nadrealnego świata zawsze pozostawia trwały ślad w jego życiu.
Na szczególną uwagę zasługuje także niezwykły język tych opowiadań – żywy, z elementami kolokwialnymi i niezwykle odesski, mam tu na myśli zarówno odstępstwa od literackiego rosyjskiego, jak i wtrącenia z jidysz, a także wymyślony przez pisarza język, który pojawił się w tytułowym opowiadaniu. To właśnie język Bery i ogórka, odzwierciedlający kulturę opisywanego środowiska, sprawił tłumaczowi najwięcej kłopotu, stąd przypisy oraz zmiany, które z jednej strony pozwoliły przybliżyć wypowiedzi bohaterów Korotki odbiorcy polskiemu, a z drugiej uniknąć zbytniej polonizacji tekstu.
Анна Беднарчик — польська перекладачка, літературознавиця, професорка Лодзького університету.
Докладніше про збірку «Бера і Огірок» — на сторінці книги.
«Бера та огірок» — Передмова Збірка оповідань відомого українського письменника Олександра Коротко є надзвичайно цікавим…
Напередодні щастя в очікуванні нездійсненого кохання між берегами сновидінь — рівноправність очікування. Із пункту твоєї…
У розділі «Твори» з’явився новий вірш Олександра Коротка, присвячений війні та її трагічному відлунню в…
* * * Напередодні сонця вервечки згорблених ангелів смерті, накрившись із головою весільною фатою багатолюдного…
Мене дуже зворушила ця поема. Показати Стуса через його дитячі роки, зв’язок із мамою і…
Тепле повідомлення від друга Олександра Коротка — відомого скрипаля з Ізраїлю Олександра Поволоцкого, який поділився…